Python là gì và tại sao nó được nhiều người gọi là ngôn ngữ lập trình số 1 hiện nay? Trong bài này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu nguồn gốc của Python, những ưu điểm khiến nó phổ biến và Python được dùng để làm những gì.
Python ra đời từ năm 1991 nhưng càng ngày càng được dùng nhiều, từ người mới học lập trình cho tới các công ty phần mềm lớn. Nếu bạn đang phân vân nên học ngôn ngữ nào đầu tiên, đọc hết bài này rồi quyết định nhé.
Tổng quan về Python
Python là gì? Python là một ngôn ngữ lập trình đa mục đích (general purpose), do lập trình viên người Hà Lan Guido van Rossum tạo ra hơn 30 năm trước.
Mục tiêu của lập trình Python là làm cho cú pháp đơn giản nhất có thể, để ai cũng đọc và viết được code. Nhiều ngôn ngữ khác bắt bạn khai báo kiểu dữ liệu, dấu chấm phẩy, ngoặc nhọn… còn Python thì gọn hơn rất nhiều.
Hiện nay Python được dùng trong phát triển phần mềm, tự động hóa, làm web, làm game, AI… Phần tiếp theo mình sẽ đi qua từng lý do khiến nó được coi là ngôn ngữ số 1.
Tại sao Python được đánh giá là ngôn ngữ số một hiện nay?
Có khá nhiều lý do, nhưng mình tóm lại thành 6 điểm chính dưới đây.
1. Thân thiện với người mới bắt đầu
Python thường được khuyên là ngôn ngữ đầu tiên nên học, vì cú pháp của nó đọc gần giống tiếng Anh. Kể cả khi bạn chưa viết code bao giờ, nhìn đoạn dưới đây chắc cũng đoán được nó làm gì đúng không nào.
Code ví dụ:
if "Alice" not in queue: print("Alice is not in the queue")
Dịch ra là: nếu “Alice” không có trong hàng đợi thì in ra “Alice is not in the queue”. Cùng logic này viết bằng C hay Java sẽ dài hơn khá nhiều.
2. Tính linh hoạt
Python là ngôn ngữ đa dụng, nghĩa là một ngôn ngữ dùng được cho rất nhiều mảng khác nhau:
- Học máy
- Trí tuệ nhân tạo
- Khoa học dữ liệu
- Phát triển game
- Phát triển web
- Lập trình phần cứng
Toàn là những mảng đang hot. Học một ngôn ngữ mà đi được nhiều hướng như vậy thì rất đáng đúng không nào. Nếu chưa biết học ngôn ngữ gì, cứ bắt đầu với Python nhé.
3. Cộng đồng và tài nguyên tuyệt vời
Lập trình viên nào cũng dành rất nhiều thời gian để Google lỗi, dù trình độ cao hay thấp. Ngôn ngữ có cộng đồng lớn thì lỗi bạn gặp phải gần như chắc chắn đã có người gặp và hỏi trước rồi.
Riêng trên Stack Overflow đã có gần 2 triệu câu hỏi về Python, trong đó khoảng 1,3 triệu câu đã có câu trả lời. Ngoài ra còn GitHub, YouTube và vô số khóa học miễn phí lẫn trả phí.
Một ngôn ngữ dù hay đến mấy mà ít người dùng thì khi gặp lỗi bạn sẽ phải tự mò một mình. Với Python thì gần như không có chuyện đó.
4. Thư viện và Framework đa dạng
Lập trình không phải là tự làm mọi thứ từ con số 0. Giống như xây nhà, chúng ta mua gạch, xi măng có sẵn chứ không ai tự nung gạch cả. Trong Python, những “viên gạch” đó chính là thư viện (library) và framework.
Chúng là những đoạn code đã được người khác viết sẵn, bạn chỉ cần import vào và dùng. Một số thư viện, framework phổ biến: NumPy, Matplotlib, SciPy, Django và BeautifulSoup. Mấy thư viện như NumPy hay Matplotlib mình sẽ có bài riêng trong serie này.
5. Tự động hóa dễ dàng
Những việc lặp đi lặp lại trên máy tính như đổi tên hàng loạt file, gộp file Excel, tải dữ liệu từ web… đều có thể viết script để máy tự làm. Python có sẵn rất nhiều thư viện cho việc này nên script thường chỉ vài chục dòng.
Vì vậy Python gần như là ngôn ngữ tiêu chuẩn cho tự động hóa. Nhiều lập trình viên làm việc chính bằng C++ hay Java vẫn dùng Python để viết script phụ trợ.
Ví dụ: bạn có vài file PDF và muốn chuyển chúng thành file âm thanh để nghe. Với Python, chỉ cần một thư viện đọc PDF và một thư viện chuyển văn bản thành giọng nói (text to speech) là xong.
6. Python làm việc với IoT
IoT (Internet of Things) là các thiết bị nhỏ, tiêu thụ ít năng lượng và được kết nối internet. Python cũng có mặt khá mạnh ở mảng này.
Với Raspberry Pi, Intel Edison hay Arduino, bạn đều có thể điều khiển bằng Python và gửi nhận dữ liệu qua Bluetooth, Internet.
Với các vi điều khiển tài nguyên ít hơn thì có MicroPython. Đây là phiên bản thu gọn của Python 3, thiết kế để chạy trực tiếp trên vi điều khiển như ESP32, STM32.
Lưu ý: MicroPython chỉ là tập con của Python 3, nhiều thư viện quen thuộc như NumPy hay Pandas không chạy được trên đó. Code viết trên máy tính thường phải sửa lại khi đưa xuống vi điều khiển.
Tổng kết
Python dễ học, làm được nhiều thứ, cộng đồng lớn và được các công ty như Google, Amazon, Facebook dùng rất nhiều. Với người mới thì đây gần như là lựa chọn an toàn nhất để bắt đầu học lập trình.
Nếu thấy bài viết này hay, hãy chia sẻ tới những người bạn đang muốn học lập trình nhé. Bài tiếp theo chúng ta sẽ cài đặt Python và bắt đầu viết code luôn.
