Trong bài này chúng ta sẽ cùng cài đặt Python trên Windows, cài thêm Visual Studio Code để viết code và chạy thử chương trình Python đầu tiên. Khác với Linux hay macOS, Windows không có sẵn Python nên đây là bước bắt buộc trước khi học lập trình Python nhé các bạn.
Vai trò của ngôn ngữ lập trình Python
Python là một trong những ngôn ngữ lập trình phổ biến nhất hiện nay. Cú pháp gọn, dễ đọc nên người mới bắt đầu cũng có thể viết được chương trình chạy ngay chỉ sau vài buổi. Từ web, xử lý dữ liệu, AI cho tới game nhỏ trên máy tính, Python đều làm được.
Trên Linux và macOS, Python thường được cài sẵn theo hệ điều hành. Còn trên Windows thì không, các bạn phải tự cài. Sau đây mình sẽ hướng dẫn từng bước nhé.

Làm sao để cài đặt Python trên hệ điều hành Windows?
Hiện tại có 2 dòng là Python 2 và Python 3. Trước đây nhiều người vẫn giữ Python 2 để chạy các phần mềm cũ. Nhưng Python 2.7 đã ngừng được hỗ trợ từ năm 2020, nên nếu mới học thì các bạn cứ cài thẳng Python 3 nhé.
Các bước cài đặt như sau:
Cài đặt Python
- Vào trang chủ https://www.python.org/downloads/ và tải bản 3.11.2. Sau đó click đúp vào file cài để bắt đầu.

- Giao diện cài đặt hiện ra, các bạn chọn “Install Now”, hoặc chọn “Customize installation” nếu muốn tùy chỉnh.
Lưu ý: Trước khi bấm Install Now, nhớ tích ô “Add python.exe to PATH” ở phía dưới cửa sổ. Nếu quên tích, lúc gõ lệnh python trong PowerShell sẽ báo không tìm thấy lệnh và các bạn phải tự thêm PATH bằng tay.

- Chờ quá trình cài đặt chạy xong.

- Cài xong thì bấm “Close”.

- Lúc này trong Start Menu sẽ xuất hiện thư mục Python vừa cài.

Cài đặt Visual Studio Code
Visual Studio Code (VS Code) là trình soạn thảo code miễn phí của Microsoft. Nó nhẹ, có sẵn debug, snippets và tích hợp git. Mình dùng VS Code để viết Python cho tất cả các bài trong serie này.
- Vào trang https://code.visualstudio.com/download và chọn bản cho Windows. Tải về rồi click đúp vào file cài đặt.

- Tích chọn “I accept the agreement” rồi bấm “Next” để tiếp tục.

- Cài xong, các bạn sẽ thấy thư mục Visual Studio Code trong Start Menu.

- Mở Visual Studio Code lên, giao diện sẽ như hình dưới.

Cách chạy những dự án Python trên hệ điều hành Windows
Cài xong rồi, giờ chúng ta chạy thử Python nhé. Python là ngôn ngữ thông dịch, nghĩa là code không được biên dịch ra file .exe trước mà được trình thông dịch (interpreter) đọc và chạy từng dòng. Vì vậy muốn chạy code Python thì máy phải có trình thông dịch, chính là thứ chúng ta vừa cài.
Ngoài VS Code, Python còn đi kèm sẵn IDLE, các bạn mở được ngay từ Start Menu. Còn cách nhanh nhất để thử là dùng PowerShell:
-
Chuột phải vào Start Menu và chọn Windows PowerShell.
-
Gõ
pythonhoặcpyđể mở trình thông dịch. Nếu Python chưa có trong PATH thì phải gõ cả đường dẫn tới file python.exe. -
Trong trình thông dịch, các bạn gõ từng lệnh và thấy kết quả ngay, rất tiện để thử nhanh.
-
Muốn chạy cả một file code thì gõ
python filename.pyhoặcpy filename.pytrong PowerShell, thay filename.py bằng tên file của bạn. -
Không nhớ lệnh nào thì gõ
help(). Trong chế độ help, gõmodulesđể xem danh sách module,keywordsđể xem từ khóa, gõquitđể quay lại trình thông dịch. -
Gõ
exit()rồi Enter để thoát trình thông dịch, quay về PowerShell.

Lời kết
Cài Python và VS Code là bước đầu tiên, làm một lần là dùng được cho cả serie. Nếu gõ python mà báo lỗi thì 90% là do quên tích Add to PATH, các bạn cài lại và tích vào là xong nhé.
Hi vọng bài viết này có ích với bạn, hẹn gặp lại trong bài tiếp theo.


anh ơi cái chỗ ách chạy những dự án Python trên hệ điều hành Windowsem ko làm đc đoạn này anh ạ